Türk Dili - I

Sisteme giriş için tıklayınız.

BOLOGNA FORMU

ENSTİTÜ/FAKÜLTE/YÜKSEKOKUL ve PROGRAM:

DERS BİLGİLERİ

Adı

Kodu

Dili

Türü Zorunlu/  Seçmeli

Yarıyılı

T+U Saati

Kredisi

AKTS

TÜRK DİLİ I

121

Türkçe

Zorunlu

 I

2+0

2

3


Ders Sorumluları

Okt. Çiğdem SÜTCÜ

Ders Sorumlu Yardımcıları

-


Dersin Amacı

Dilin fert ve millet hayatındaki öneminin ve Türk dilinin yapısal özelliklerinin kavratmak, Türkçenin tarihî dönemlerini öğretmek; Türkçenin ses ve şekil yapısını kavratıp öğrencinin dinlediklerini, okuduklarını, gördüklerini ve düşündüklerini hem söz hem de yazı ile planlı, etkili ve akıcı bir şekilde ifade etme yeteneklerini geliştirmek.

Dersin İçeriği

Dilin doğuşu ve dilin özellikleri; dilin nitelikleri; dil türleri; yeryüzündeki diller ve türleri; Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yeri; Türk dilinin temel özellikleri; Türk yazı dilinin tarihi özellikleri; dil bilgisi.


Dersin Öğrenme Çıktıları

1)  Kitap okuma alışkanlığını kazanır, günlük gazete ve diğer süreli yayınları takip eder.

2) Çevresindeki dil kirliliğine yol açan kelimelerin dil üzerindeki etkilerini hesaplar, kültürün dil üzerindeki etkisini görür.

3) Türkçeyi doğru, güzel ve başarılı bir üslupla konuşur, kendini ifade edebilme yeteneği sahip olur.

4) Topluluk önünde sunum yapar, bilgi ve düşüncelerini başkalarının anlayabileceği düzeyde ifade eder, etkili iletişimi kullanır.

5) Sözlük ve yazım kılavuzu kullanır.

6) İnternet ve bilgisayar terimlerini bilir.

7) Çevresinde sık olarak kullanılan yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarını bilir.

8) Dünya dilleri içerisinde Türk dilinin büyüklüğünü bilir ve Türkçeyi bilim dili olarak kullanır.

9) Yazacağı akademik tezlerde (lisans, yüksek lisans ve doktora) Türk dilini tez yazım kuralları çerçevesinde kullanabilir.

10) Türk dilinin ses yapısını ve tarihî yapısını bilir.


                                                                        DERS PLANI

Hafta

Ön Hazırlık

Konular/Uygulamalar

Metot

1

Dilin Tanımı ve Dillerin Doğuşu

Dilin tanımı, dilerin doğuşuna dair varsayımlar. Bireysel olarak düşünceleri topluluk önünde sunma.

Anlatım

2

Dilin Özellikleri

Dilin özellikleri. Konuyla ilgili metinler okuma ve bireysel olarak düşünceleri topluluk önünde sunma

Anlatım

3

Dilin Birey, Toplum ve Millet hayatındaki Önemi

Dil-düşünce, dil-duygu, dil-insan, dil-millet, dil-akıl, dil-yazı, dil-kültür bağlantısı; Bu bağlantılar ile dilin birey, toplum ve millet hayatındaki öneminin anlatılması. Konuyla ilgili metinler okuma ve bireysel olarak düşünceleri topluluk önünde sunma

Anlatım

4

Dil Kültür İlişkisi

Kültürün tanımı, kültürün unsurları, kültürün özellikleri, kültürün önemi. Konuyla ilgili metinler okuma ve bireysel olarak düşünceleri topluluk önünde sunma

Anlatım

5

Dil Aileleri, Yeryüzündeki Diller

Yeryüzündeki diller, kaynak (menşe) bakımından dünya dilleri, yapı bakımından dünya dilleri, dil farklılaşması; yazı dili, konuşma dili (lehçe, şive, ağız). Konuyla ilgili metinler okuma ve bireysel olarak düşünceleri topluluk önünde sunma. Dilekçe yazma.

Anlatım

6

Türk Dilinin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri,  Türk Dilinin Özellikleri

Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yeri, özellikleri, öz geçmiş. Konuyla ilgili metinler okuma ve bireysel olarak düşünceleri topluluk önünde sunma. Özgeçmiş yazma.

Anlatım

7

Türk Yazı Dilinin Gelişmesi

Türk dilinin gelişimi; Eski Türkçe, Karahanlı Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlı Türkçesi. Konuyla ilgili metinler okuma ve bireysel olarak düşünceleri topluluk önünde sunma.

Anlatım

8

Türk Yazı Dilinin Gelişmesi

Yeni Türkçe. Lehçe, Şive, Ağız. Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları, Türklerin günümüze kadar kullandığı alfabeler. Konuyla ilgili metinler okuma ve bireysel olarak düşünceleri topluluk önünde sunma.

Anlatım

9

Sesler ve Sınıflandırılması, Ses Bilgisi, Ses Olayları

Ses Bilgisi. Türkçedeki sesler ve sınıflandırılması, seslerin özellikleri. Uygulama çalışması.

Anlatım

10


ARA SINAV


11

Ünlü Uyumları ve Ses Olayları

Ses Bilgisi. Ses olayları; ses türemesi, ses düşmesi, ünlü değişmesi, benzeşme vd. Türkçe kelimelerdeki başlıca ses uyumları. Uygulama çalışması.

Anlatım

12

Türkçenin ses özellikleri, hece yapısı, diksiyon

Türkçenin ses özellikleri, hece kavramı, diksiyon bilgisi. Uygulama çalışması.

Anlatım

13

Şekil bakımından kelimeler ( kök, gövde, ekler ), yapım ekleri

Ek, kök, gövde kavramı. Yapım ekleri. Uygulama çalışması

Anlatım

14

Şekil bakımından kelimeler ( kök, gövde, ekler ), çekim ekleri

Ek, kök, gövde kavramı. Çekim ekleri. Uygulama çalışması

Anlatım


                                                                                KAYNAKLAR

Ders Kitabı veya Notu

[1] YAZIM KILAVUZU; TDK Yayınları, Ankara, 2006.
[2] TÜRKÇE SÖZLÜK; TDK Yayınları, Ankara, 2005.
[3] AĞCA, Dr. Hüseyin, Türk Dili, Ankara, 2001, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, 270.
[4] KORKMAZ, Prof. Dr. Zeynep; GÜLENSOY, Prof. Dr. Tuncer; ERCİLASUN, Prof. Dr. Ahmet B.; TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON BİLGİLERİ, Yargı Yay., Ankara, 2001.
[5] ERGİN, Prof. Dr. Muharrem; TÜRK DİL BİLGİSİ, Bayrak Yay., İstanbul, 1999.
[6] GÜLENSOY, Prof. Dr. Tuncer; TÜRKÇE EL KİTABI, Akçağ Yayınları, Ankara, 2005.
[7] ÖZKAN, Prof. Dr. Mustafa; YÜKSEK ÖĞRETİMDE TÜRK DİLİ YAZILI VE SÖZLÜ ANLATIM, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2001.
[8] YAVUZ, Prof. Dr. Kemal; YETİŞ, Prof. Dr. Kâzım; BİRİNCİ, Prof. Dr. Nejat; ÜNİVERSİTE TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON DERSLERİ, Bayrak Yayınları, İstanbul, 2001.
[9] ERDOĞAN, Ergün,  TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON BİLGİLERİ, Trabzon, 2004, Dilara Yayınevi, 238.
[10] UÇAR, İlhan; İLETİŞİM BEDEN DİLİ VE SUNUM TEKNİKLERİ, Cantekin Matbaacılık, Ankara, 2007.)

[11] DOĞAN, Yrd. Doç. Dr. İsmail,  TÜRK DİLİ, Rize, Akademi Yayınevi, 233.

[12] İNCE, Yılmaz ve diğerleri, TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON BİLGİLERİ, Trabzon, 2003, Dilara Yayınevi ve Matbaacılık, 288.

[13] SARICA, Salih; GÜNDÜZ, Mustafa, GÜZEL KONUŞMA YAZMA, İstanbul, 1997, Fil Yayınevi, 443.

[14] ÖZKAN, Fahri; TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON BİLGİLERİ, Murathan Yayıncılık, Trabzon, 2009.

Bu kitapların yardımıyla hazırlanan ders notu


DEĞERLENDİRME SİSTEMİ

Etkinlik Türleri

Katkı Yüzdesi

Ara Sınav

% 30

Kısa Sınav

-

Ödev, Proje

% 20

Yarıyıl Sonu Sınavı

% 50

Toplam

% 100


AKTS / İŞ YÜKÜ TABLOSU

İş Yükü (Saat)

Ders İçi

Ders Saati ( 14 x Haftalık Ders Saati)

28


Ders Dışı

Ödev

3

Araştırma

3

Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları

15

Diğer Faaliyetler

3

Sınavlar

Ara Sınav (Ara Sınav Sayısı x Ara Sınav Süresi)

10

Yarıyıl Sonu Sınavı

15


Toplam İş Yükü

77

Toplam İş Yükü / 30 (s)

2.56

Dersin AKTS Kredisi

3


DERSİN PROGRAM ÇIKTILARINA KATKISI

No

 Öğrenme Çıktıları

Katkı Düzeyi

1

2

3

4

5


1

Öğrencilerin okuduklarını, dinlediklerini, gördüklerini, anladıklarını ve düşündüklerini söz ve yazı ile planlı, etkili ve akıcı bir şekilde ifade etme yeteneklerini geliştirmek.







2

Doğru anlatımın iletişimdeki önemini kavrayarak, dili kişisel ve toplumsal iletişim aracı olarak kullanabilmek.







3

Yazacağı akademik tezlerde (lisans, yüksek lisans ve doktora) Türk dilini tez yazım kuralları çerçevesinde kullanabilir.